Hydrodynamiczna interpretacja praw Kirchhoffa
Wstęp
Prawa Kirchhoffa stanowią fundament analizy obwodów elektrycznych. Klasycznie opisuje się je poprzez bilanse prądów w węzłach oraz spadków napięć w oczkach sieci. Podobnie jak w przypadku Prawa Ohma, ujęcie to bywa traktowane czysto abstrakcyjnie. Niniejsza rozprawa dokonuje translacji semantycznej Pierwszego i Drugiego Prawa Kirchhoffa, opierając się na mechanice płynów oraz zasadzie zachowania masy i energii kinetycznej. Przyjmując paradygmat, w którym prąd to strumień nieściśliwego płynu (masy elektronowej), a napięcie to mechaniczne ciśnienie (siła parcia), oba te prawa zyskują status oczywistych, mechanicznych pewników.
Pierwsze Prawo Kirchhoffa jako Zasada Ciągłości Strugi
W klasycznej elektrodynamice Pierwsze Prawo Kirchhoffa (prądowe) mówi, że suma natężeń prądów wpływających do węzła jest równa sumie prądów wypływających. W paradygmacie mechanicznym rezygnujemy z pojęcia „węzła elektrycznego” na rzecz trójnika lub rozgałęzienia rurociągu. Elektrony traktujemy jako cząstki stałe lub płyn o stałej gęstości, który nie może nagle zniknąć ani pojawić się znikąd.
Semantyka prądowego prawa Kirchhoffa brzmi teraz następująco:
Masowy strumień elektronów wpływający do rozgałęzienia rurociągu musi być dokładnie równy sumie strumieni z niego wypływających. Wewnątrz rozgałęzienia nie ma możliwości magazynowania ani anihilacji poruszającej się masy.
Jeśli do rozwidlenia rur wpompujemy 5 kilogramów elektronów na sekundę (vin = 5), to z odnóg tego rozwidlenia musi wypłynąć łącznie dokładnie 5 kilogramów na sekundę (vout1 + vout2 = 5). Każde odstępstwo od tej zasady oznaczałoby rozrywanie struktury płynu lub jego nienaturalne zagęszczanie.
Drugie Prawo Kirchhoffa jako Zamknięty Bilans Wysokości Ciśnień
Drugie Prawo Kirchhoffa (napięciowe) stwierdza, że suma spadków napięć w zamkniętym oczku obwodu jest równa sumie sił elektromotorycznych. Przekładając to na paradygmat mechaniczny, musimy wyobrazić sobie zamknięty, krążący układ hydrauliczny (np. system rur z pompą) lub trasę kolejki górskiej, po której toczą się kulki (elektrony).
Napięcie (potencjał) to w tej semantyce wysokość topograficzna (energia potencjalna grawitacji) lub ciśnienie hydrostatyczne generowane przez pompę. Kiedy elektron porusza się wzdłuż obwodu, napotyka zwężenia i chropowatości (moment tarcia), gdzie traci swoją energię parcia. Semantyka napięciowego prawa Kirchhoffa przyjmuje postać:
W zamkniętej pętli hydraulicznej, całkowity wzrost ciśnienia wygenerowany przez pompy wymuszające jest dokładnie równy sumie strat ciśnienia spowodowanych przez momenty tarcia na wszystkich chropowatych odcinkach tej pętli.
Stosując analogię grawitacyjną: jeśli wagonik (elektron) zostaje wciągnięty przez pompę (źródło zasilania) na wysokość 10 metrów w górę, to poruszając się po zamkniętym torze i wracając do punktu startu, musi zjechać w dół łącznie o dokładnie 10 metrów. Poszczególne spadki wysokości na trasie (generowane przez tarcie o tory) muszą zsumować się do zera z wysokością początkową. Wagonik nie może skończyć pętli wyżej ani niżej niż zaczął.
Spójność Paradygmatu Tarcia i Ciągłości Strugi
Połączenie Prawa Ohma w wersji tarcia z prawami Kirchhoffa tworzy perfekcyjny, zamknięty model matematyczny. Kiedy w rozgałęzionym rurociągu jedna z odnóg ma znacznie większą chropowatość wewnętrzną (wyższy moment tarcia Tm), przepływający płyn napotyka tam gigantyczny opór mechaniczny. Zgodnie z zasadą minimalizacji energii, strumień płynu automatycznie rozdziela się tak, że większa masa (większa prędkość v) skieruje się do rury gładkiej, a mniejsza do rury chropowatej.
Proporcje te ustalają się same, w ułamku sekundy, wymuszone jedynie lokalnymi różnicami ciśnień (sił parcia) i bezwzględną koniecznością zachowania ciągłości strugi – płyn nie może się zatrzymać, musi płynąć tam, gdzie tarcie pozwala mu na ruch przy danym ciśnieniu.
Podsumowanie
Skompilowanie praw Kirchhoffa do semantyki mechanicznej udowadnia, że fundamentalne zasady elektryczne nie są odrębnymi bytami w świecie fizyki. Pierwsze prawo Kirchhoffa to po prostu mechaniczne prawo zachowania masy dla nieściśliwego strumienia elektronów. Drugie prawo to prawo zachowania energii w polu sił zachowawczych, gdzie energia włożona w układ przez pompy jest w całości konsumowana na wykonanie pracy przeciwko mechanicznemu momentowi tarcia sieci.